Việc tiếp cận dịch vụ tài chính từng phụ thuộc nhiều vào ngân hàng và tổ chức tín dụng, tạo ra những gián đoạn trong trải nghiệm tiêu dùng. Embedded finance xuất hiện như một bước đổi mới mạnh mẽ, tích hợp trực tiếp các công cụ tài chính vào nền tảng phi tài chính. Cùng Learning Chain đi tìm hiểu Embedded finance, sự thay đổi mô hình cốt lõi đưa tài chính trở thành lớp hạ tầng vô hình nhưng thiết yếu của nền kinh tế số.
Embedded finance là việc tích hợp các dịch vụ tài chính như thanh toán, cho vay hoặc bảo hiểm vào các giao diện người dùng của các công ty không hoạt động trong lĩnh vực tài chính. Mục tiêu của mô hình này là cung cấp giải pháp tài chính ngay tại thời điểm và địa điểm mà khách hàng phát sinh nhu cầu, thay vì buộc họ phải chuyển sang một ứng dụng ngân hàng riêng biệt.
Thông qua sự kết hợp này, các doanh nghiệp bán lẻ hay công nghệ có thể đóng vai trò như một định chế tài chính, mang lại trải nghiệm liền mạch và gia tăng giá trị trọn đời cho người dùng trong hệ sinh thái của họ.
Sự linh hoạt của tài chính nhúng đã tạo ra nhiều mô hình ứng dụng đa dạng, thâm nhập sâu vào mọi khía cạnh của đời sống tiêu dùng hiện đại.
Thanh toán nhúng là hình thức phổ biến và dễ nhận biết nhất của embedded finance, nơi quy trình thanh toán được xử lý ngầm ngay trong ứng dụng mua sắm hoặc đặt xe. Người dùng không cần phải nhập thông tin thẻ tín dụng cho mỗi lần giao dịch mà chỉ cần một cú chạm để hoàn tất việc chi trả, điển hình như trải nghiệm trên các ứng dụng gọi xe công nghệ.
Việc loại bỏ ma sát trong khâu thanh toán này giúp giảm tỷ lệ bỏ giỏ hàng đáng kể và thúc đẩy thói quen chi tiêu không tiền mặt, biến việc trả tiền trở thành một hành động gần như vô thức và thuận tiện.
Tín dụng nhúng, hay còn được biết đến rộng rãi qua mô hình Mua trước trả sau, cho phép khách hàng tiếp cận khoản vay ngay tại điểm bán hàng checkout. Thay vì phải làm hồ sơ vay vốn phức tạp tại ngân hàng, người mua có thể chia nhỏ khoản thanh toán cho món hàng giá trị cao thành nhiều kỳ hạn ngay trên trang thương mại điện tử. Embedded finance trong lĩnh vực tín dụng sử dụng dữ liệu mua sắm để chấm điểm tín dụng tức thì, giúp phổ cập khả năng tiếp cận vốn cho người tiêu dùng và tăng giá trị đơn hàng trung bình cho nhà bán lẻ.
Bảo hiểm nhúng thay đổi cách phân phối bảo hiểm truyền thống bằng cách cung cấp các gói bảo vệ đi kèm trực tiếp với sản phẩm hoặc dịch vụ liên quan. Khách hàng có thể tích chọn mua bảo hiểm du lịch ngay khi đặt vé máy bay hoặc bảo hiểm rơi vỡ khi mua điện thoại thông minh chỉ với một mức phí nhỏ. Sự liên quan về mặt ngữ cảnh này giúp embedded finance giải quyết bài toán khó khăn nhất của ngành bảo hiểm là khâu phân phối, đưa sản phẩm đến đúng người đang có nhu cầu bảo vệ rủi ro cụ thể tại thời điểm đó.
Sự bùng nổ của tài chính nhúng không thể xảy ra nếu thiếu sự trưởng thành của hạ tầng công nghệ nền tảng, giúp kết nối các bên tham gia một cách an toàn.
Mô hình Ngân hàng như một dịch vụ BaaS cho phép các ngân hàng được cấp phép mở quyền truy cập vào hệ thống lõi của họ cho các bên thứ ba thông qua hạ tầng đám mây. Nhờ BaaS, các công ty phi tài chính có thể cung cấp tài khoản ngân hàng hoặc phát hành thẻ dưới thương hiệu của riêng mình mà không cần phải xin giấy phép hoạt động ngân hàng đầy tốn kém. Đây là nền móng quan trọng nhất của embedded finance, giúp tách rời giấy phép pháp lý khỏi giao diện trải nghiệm khách hàng, tạo điều kiện cho sự đổi mới sáng tạo nở rộ.
Giao diện lập trình ứng dụng API đóng vai trò là những đường ống dẫn dữ liệu, cho phép các hệ thống phần mềm khác nhau giao tiếp và trao đổi thông tin tài chính theo thời gian thực. API giúp embedded finance hoạt động trơn tru bằng cách truyền tải lệnh thanh toán hoặc dữ liệu định danh khách hàng giữa ứng dụng của đối tác và hệ thống ngân hàng trong tích tắc. Sự chuẩn hóa của các API tài chính giúp giảm thiểu chi phí tích hợp kỹ thuật, cho phép các doanh nghiệp triển khai dịch vụ mới nhanh chóng mà không cần xây dựng lại từ đầu.
Các nền tảng trung gian hay còn gọi là các enabler đóng vai trò cầu nối kỹ thuật, giúp đơn giản hóa sự phức tạp của hệ thống ngân hàng cho các thương hiệu tiêu dùng. Các công ty này cung cấp bộ công cụ phát triển phần mềm SDK và API đã được đóng gói sẵn, giúp doanh nghiệp tích hợp embedded finance chỉ trong vài tuần thay vì vài năm. Họ cũng chịu trách nhiệm xử lý các vấn đề tuân thủ và bảo mật, giúp các thương hiệu tập trung hoàn toàn vào việc tối ưu hóa trải nghiệm người dùng mà không bị sa lầy vào các vấn đề kỹ thuật chuyên sâu.
Việc triển khai tài chính nhúng không chỉ là thêm tính năng mới mà là một chiến lược kinh doanh giúp mở rộng biên lợi nhuận và củng cố vị thế thị trường.
Embedded finance mở ra dòng doanh thu hoàn toàn mới cho các doanh nghiệp phi tài chính thông qua phí giao dịch, lãi suất cho vay hoặc hoa hồng bảo hiểm. Đối với các công ty phần mềm quản lý doanh nghiệp SaaS, việc tích hợp thanh toán và cho vay có thể gia tăng doanh thu trên mỗi người dùng lên gấp nhiều lần so với chỉ thu phí thuê bao phần mềm. Đây là động lực kinh tế mạnh mẽ khiến ngày càng nhiều công ty công nghệ chuyển hướng trở thành các công ty Fintech trá hình để khai thác tối đa giá trị từ tập khách hàng hiện hữu.
Bằng cách nhúng tài chính vào hành trình khách hàng, doanh nghiệp tạo ra một trải nghiệm mua sắm khép kín và liền mạch one-stop shop. Khách hàng không cần phải rời khỏi ứng dụng yêu thích để thực hiện các nghĩa vụ tài chính, giúp duy trì sự tập trung và gia tăng sự hài lòng. Embedded finance giúp loại bỏ các điểm ma sát gây khó chịu, từ đó xây dựng được lòng trung thành của khách hàng và biến nền tảng của doanh nghiệp thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của họ.
Khi trực tiếp xử lý các giao dịch tài chính, doanh nghiệp sở hữu thêm một lớp dữ liệu quý giá về hành vi chi tiêu và năng lực tài chính của khách hàng. Dữ liệu từ embedded finance cho phép doanh nghiệp vẽ nên bức chân dung người dùng chính xác hơn, từ đó cá nhân hóa các đề xuất sản phẩm và chiến dịch marketing. Sự thấu hiểu sâu sắc này là lợi thế cạnh tranh độc quyền, giúp doanh nghiệp dự báo nhu cầu và phục vụ khách hàng tốt hơn so với các đối thủ chỉ nắm giữ dữ liệu hành vi bề mặt.
Tuy nhiên, việc dấn thân vào lĩnh vực tài chính cũng đi kèm với những rủi ro pháp lý và vận hành mà các doanh nghiệp ngoại đạo cần cân nhắc kỹ lưỡng.
Môi trường pháp lý tài chính luôn thay đổi và cực kỳ khắt khe với các quy định về chống rửa tiền AML và định danh khách hàng KYC. Doanh nghiệp triển khai embedded finance phải đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các luật lệ này dù họ không phải là ngân hàng, nếu không sẽ đối mặt với các án phạt nặng nề. Việc xác định rõ trách nhiệm pháp lý giữa thương hiệu, nền tảng trung gian và ngân hàng đối tác là một bài toán phức tạp đòi hỏi sự tư vấn chuyên sâu từ các chuyên gia luật.
Khi cung cấp dịch vụ cho vay hoặc thanh toán, doanh nghiệp phải đối mặt trực tiếp với rủi ro tín dụng khi khách hàng không trả được nợ và rủi ro gian lận giao dịch. Các công ty phi tài chính thường thiếu kinh nghiệm và công cụ chuyên dụng để thẩm định và quản lý các loại rủi ro đặc thù này của ngành tài chính. Embedded finance đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư vào các hệ thống quản trị rủi ro tiên tiến hoặc dựa vào năng lực của đối tác để tránh những tổn thất tài chính không đáng có.
Sự thành công của dự án embedded finance phụ thuộc rất lớn vào việc lựa chọn đúng đối tác ngân hàng và nhà cung cấp công nghệ nền tảng. Sự không tương thích về hệ thống kỹ thuật hoặc văn hóa làm việc giữa một công ty công nghệ linh hoạt và một ngân hàng truyền thống bảo thủ có thể dẫn đến thất bại khi triển khai. Doanh nghiệp cần đánh giá kỹ lưỡng năng lực, độ ổn định hệ thống và khả năng mở rộng của đối tác để đảm bảo mối quan hệ hợp tác bền vững và hiệu quả lâu dài.
Tương lai của tài chính nhúng sẽ mở rộng mạnh mẽ sang lĩnh vực B2B, giúp giải quyết các bài toán về vốn lưu động và thanh toán xuyên biên giới cho doanh nghiệp. Chúng ta sẽ chứng kiến sự xóa nhòa hoàn toàn ranh giới ngành nghề, khi mọi công ty phần mềm đều có thể trở thành một công ty Fintech. Learning Chain tin rằng embedded finance sẽ là chất xúc tác cho sự ra đời của nền kinh tế lập trình được, nơi dòng tiền và dịch vụ hòa quyện làm một để phục vụ con người một cách thông minh và tự động hóa nhất.
CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
Embedded finance khác ngân hàng truyền thống ở điểm nào?
Người dùng không cần mở app ngân hàng, mọi thứ diễn ra ngay tại nơi phát sinh nhu cầu.
Ví dụ quen thuộc của embedded finance là gì?
Thanh toán trong app gọi xe, mua trước trả sau khi mua hàng online, bảo hiểm đi kèm vé máy bay.
Embedded finance mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp?
ăng doanh thu, giữ chân khách hàng và mở thêm nguồn thu từ dịch vụ tài chính.
